Opis obiektu

Wąwóz w Skałach

Położony jest na północny wschód od Nowej Słupi. Dojedziemy tam, w Czajęcicach skręcając na zachód, z drogi łączącej Waśniów z Nową Słupią. Po przejechaniu dalszych ok. 2,5 km, skręcamy w lewo wąską drogą, prowadzącą do nieczynnego kamieniołomu. W przeszłości odbywała się tam eksploatacja dolomitów środkowego dewonu (sprzed 395 mln lat), takich jak w słynnym Zachełmiu.

Tuż obok wyrobiska, znajdują się dwa miejsca, których w wędrówce po kielecczyźnie ominąć nie można. Jedno z najbardziej urokliwych miejsc w Górach Świętokrzyskich – rezerwat „Wąwóz w Skałach” znajduje się w niewielkim oddaleniu, po południowo wschodniej stronie kamieniołomu. W ścianach wąwozu odsłaniają się stromo nachylone warstwy dolomitów. Na dawnej powierzchni dna morskiego wietrzenie wyeksponowało kopulaste kolonie sinic. Ściany wąwozu porastają łany roślinności kserotermicznej, która ma niewielkie wymagania glebowe i odpowiada jej wapienne podłoże. Gdzieniegdzie wśród roślin bieleją skalne wychodnie, a niewielki strumyk biegnący dnem doliny i czyste powietrze dopełnia pojęcie „cudownego miejsca”.

Drugie stanowisko usytuowane jest między kamieniołomem a wąwozem, w skarpie biegnącej wzdłuż rzeczki Dobruchny. Odsłaniają się tu nieco młodsze od dolomitów (o 1-2 mln lat) wapienie i margle (skały przejściowe miedzy wapieniami a iłowcami), zawierające przebogatą faunę kopalną. Znajdziemy wśród niej koralowce, trylobity, liliowce, a przede wszystkim ramienionogi, należące do rodzaju Spirifer.

Miejsce to od dziesięcioleci jest poligonem dla geologów zajmujących się paleontologią, czyli nauką o wymarłych organizmach oraz dla stratygrafów, którzy warstwy skalne grupują w formacje, złożone ze skał o zbliżonym wykształceniu i wieku. Porównywanie formacji pozwala im następnie odtworzyć historię geologiczną danego obszaru.